Derinin Hazırlanışı

Çok sayıda hücre katından oluşan üstderi altderiye yapışıktır ve üzeri kıllarla örtülüdür. Bu kat dericilikte işe yaramadığından temizlenir. Buradan elde edilen kıllar dokuma ve halı üretiminde kullanılır. Dericilikte kullanılan bölüm kalın lifsi bağdokudan oluşan altderidir. Yeni yüzülmüş deri ağırlığının dörtte üçü su dörtte biri protein içerir. Proteinin yaklaşık dörtte üçü ise derinin kısa zamanda çürümesine yol açan, kollajen adı verilen bağdokunun hücreler arası ana dokusunu oluşturan jelatimsi bir maddedir. Derinin sepileme (Tabaklama) işleminden önce bozulmadan depolarda bekletilmesi için suyunun alınması gerekir. Bu havayla kurutma, yaş yada kuru tuzlama biçiminde olur.

Deriler işlenmek için tabakhaneye getirilince, önce ısıtılarak üzerindeki kir, kan gibi maddelerden arındırılır ve yumuşatılır. Ardından kılları gevşetmek, deriyi temizlemek ve yüzeyini pürüzsüzleştirmek amacıyla kireç, sodyum sülfür ve su çözeltisine batırılır. Bu karışım kül köklerini ve tabakayı eriterek deriden ayrılmasını sağlar. Üzerinde kalan etler makineyle alınır ve deri yıkanır. Koyun derisi gibi küçük deriler, kireç ve sodyum sülfürden oluşan bir macunla sıvanarak ya da buhar odasında birkaç saat asılı bekletilerek ayrıca yumuşatılır.

Sepileme

Deri, ayakkabı yapımında kullanılacaksa, önce fazlalıkları kesilerek düzeltilir; yani geriye sadece dikdörtgen sırt bölümü kalacak şekilde omuz ve karın bölümleri kesilip, ayrılır. Ham deriye daha sonra derece derece arttırılan bir sepileme uygulanır. Tanen bir süre sonra yavaş yavaş içine işlediği kollajeni deriye dönüştürür. Bu işlem kullanılan yönteme göre bir aydan altı aya kadar sürebilir. Sepileme sıvılarında çıktıktan sonra deri ince bir yağ tabakasıyla kaplanarak, temizlemek amacıyla ovulur yavaş yavaş kurutulur ve sonra sertleşmesi ve sağlamlaşması için bir merdaneden geçirilir. Derinin omuz ve karın bölgeleri ise kayış ve ayakkabı astarı gibi küçük parçaların yapımında kullanılmak üzere ayrıca sepilenir.

Diğer sepileme yöntemi ise mineral ya da krom sepisidir. Bu yöntem buzağı derisi, rugan ve glase denen parlak deri üretiminde kullanılır. Sepilemede en çok kullanılan mineral krom tuzudur. Sepileme sıvısında sadece birkaç saat bekletildikten sonra deri yıkanır kalan suyun atılması için sıkılır. Eğer deri kalın yada pürüzlüyse, sadece dıştaki kullanılmak üzere, iki tabakaya ayrılır. Kurutulduktan sonra fıçıda boyama, püskürtme yada fırçayla boyama yöntemleriyle boyanır. Yağlanarak yumuşak dayanıklı su geçirmez duruma getirilir. Boyanan ve yağlanan deri kuruması için gerilerek ya da gerilmeden havayla,kimi zamanda özel fırınlarda kurutulur.

Kalın alt derinin sepilenmesinin bir çok yolu vardır. Eski zamanlardan beri uygulanan bir yöntem, deriyi belli bitkilerde elde edilen bir sıvıyla işlemektir. Bunu bitkisel sepileme ya da tanen sepisi denir. Bitki köklerinden, kabuklarından (meşe) ve tohumlarında elde edilen tanen suda eritilir ve deriyi emdirilir. Ayakkabı köselesi, kemer gibi ağır deriler ile çiftçilikte kullanılan hafif derilerin üretiminde değişik sepileme yöntemleri uygulanır. 19 yy da tanen yerine mineral tuzlarıyla sepileme yapılmaya başladı. Bu yöntemle sepileme tanenle sepilemeden daha kısa zamanda yapılır.Memeli hayvanların derisi iki katmandan oluşur; En dıştaki ince üstleri ile bu katmanın altındaki daha kalın ve sert bunların altında ise yağlı deri altı dokusu vardır.Bir deri ceketin ya da ayakkabının giyilebilir duruma gelmezden önce geçirdiği uzun bir serüven vardır. Dericilik koyun, kuzu, keçi, gibi hayvanların post ve derilerinin özel yöntemlerle işlenerek insan kullanımına uygun duruma getirilmesidir. Bu işleme sepilime ya da tabaklama denir. Hayvanlar yüzüldükten sonra derileri kısa zamanda kokup çürüyeceğinden bunları kullanılabilir duruma getirmek için önce kurutmak gerekir. Kurutma çürümeyi önler ancak öteki işlemlerden geçirmeden sadece kurutmakla yetinilirse deri kullanım için elverişli olmaz.